Bronhopneumonija (hipostatska pneumonija)

0
3160

Osnovni elementi dijagnoze

– Povišena temperatura, kašalj, dispneja, ekspektoracija. Početni simptomi se ne razvijaju istom brzinom kod svih slučajeva
– Primarno oboljenje (iscrpljujuće) često maskira simptome i znake pneumonije
– Zelenkastožućkast (gnojni) ispljuvak u kome se nalazi mešovita bakterijska flora
– Leukocitoza (često nedostaje u starijih i iznurenih osoba).
– Infiltrativne promene žarišnog nodularnog karaktera na rentgenogramu grudnog koša.

Opšta razmatranja

Bronhopneumonija – hipostatska pneumonija (pneumonija izazvana mešovitom bakterijskom florom) spada u one vrste pneumonija kod kojih se u razmazu ispljuvka otkriva ne jedan već više mikroorganizama od kojih se ni za jedan od njih ne može sa sigurnošću reći da je glavni etiološki činilac. Najčešće se javljaju kao komplikacije operativnih zahvata, traume, raznih kroničnih oboljenja (dekompenzacija srca, karcinomi poodmaklog stadijuma, uremija) ili nekih akutnih oboljenja (npr. morbili, influenza). Pored toga, često se javljaju kao komplikacije nekog hroničnog oboljenja pluća kao što su bronhiektazije i emphysem. Najčešće oboljevaju starije osobe (“terminalna” pneumonija). Pneumonija izazvana gramnegativnim klicama može takođe da nastane u bolesnika lečenih intermitentnim pozitivnim pritiskom ili imunosupresivnim lekovima.

Ako su u pitanju starije, iscrpene ili hronično bolesne osobe, u prilog pojave pneumonije kao komplikacije govore sledeći nalazi:

(1) pojačanje kašlja, dispneje i cijanoze; (2) lako povišena temperatura, nepravilnog tipa; (3) gnojni ispljuvak (4) žarišta pojačane gustine i zasenčenja, lokalizovana bazalno na rentgenogramu grudnog koša (pored prethodno registrovanih zona zasenčenja koje pripadaju osnovnom, primarnom oboljenju ukoliko je ono praćeno nekim rendgenskim ekspresijama).

Klinički nalazi

A. Simptomi i znaci: početak je obično postepen i manifestuje se lakim do umerenim povišenjem temperature, kašljem, ekspektaracijom i dispneom koja može da progredira sve do pojave cijanoze. Objektivni nalaz je krajne varijabilan i ponekad je oskudan uprkos postojanja hroničnog oboljenja pluća ili srca kao osnovnog obolenja, koje je sekundarno komplikovano pneumonijom.

B. Laboratorijski nalazi: iskašljavanje zelenkastog ili žućkasto obojenog (gnojnog) ispljuvka treba da pobudi sumnju na pojavu pneumonije kao komplikacije osnovnog oboljenja. Pregledom razmaza i kulturom ispljuvka otkriva se mešovita bakterijska flora. Pri tome je važno identifikovatii klicu koja dominira kako bi imali orijentaciju u pogledu terapijje. Broj leukocita kod starijih i iscrpljenih osoba često je u granicama normalnih vrednosti.

C. Rentgenski nalaz: na rentgenogramu grudnog koša se nalaze nodularne, nepravilne infiltracije u vidu nejasno ograničenih zasenčenja lokalizovanih najčešće pozadi i bazalno (kod bolesnika vezanih za postelju). U nekim slučajevima se mogu videti znaci apscesa. Neophodna je brižljiva i tačna interpretacija rentgenskih promena kako se iste ne bi pomešale sa promenama koje su ranije postojale a pripadaju oboljenju srca ili pluća kao osnovnim oboljenjima.

Diferencijalna dijagnoza

Pneumonije izazvane mešovitom bakterijskom infekcijom treba diferencirati od tuberkuloze, karcinoma i drugih specifičnih, mikotičkih i virusndh zapaljenja pluća, tim pre što se na bilo koje od navedenih obolenja ova pneumonija može da nadoveže kao sekundarna komplikacija.

Lečenje

U slučaju da se pregledom sputuma ne može identifikovati mikroorganizam kome pripada glavna etiološka uloga, treba ordinirati antibiotike širokog spektra. U tu svrhu ordinira se ampicillin 1-1,5 gram ili tetraciklin 0,5 grama per os na svakih 6 časova. Ako se pri pregledu sputuma nađe veliki broj strafilokoka, primeniti lečenje kao u slučaju stafilokokne pneumonije.

Prognoza

Prognoza ove vrste pneumonije zavisi od vrste i težine primarnog, osnovnog oboljenja kao i od toga koji je mikroorganizam u mešovitoj flori dominantan.

Odgovorni autori:
Dr Henry Brainerd, profesor medicine
Dr Marcus A. Krupp, profesor medicine
Dr Milton J. Chatton, profesor medicine
Dr Sheldon Margen, profesor medicine

Članak:
Dr Morton Manson
Dr Sidney Levin
Dr Ernest Jawetz
Dr Leon Lewis